Tussenjaar na de havo: wat kun je doen?
Met je havodiploma kun je doorstromen naar het hbo, een mbo-opleiding doen, naar 5 vwo, gaan werken of eerst een tussenjaar nemen. Een tussenjaar na de havo duurt van een paar weken tot een jaar en gebruiken de meeste jongeren om uit te zoeken welke vervolgopleiding echt bij ze past.
Wat kun je doen na de havo?
Vijf routes, en ze sluiten elkaar niet uit. Je kunt ook eerst een tussenjaar nemen en daarna alsnog een van de andere kiezen.
Doorstromen naar het hbo
De meest gekozen route. Met je havodiploma kun je direct naar een hbo-bacheloropleiding. Wel handig om zeker te weten dat je de goede kiest, want ongeveer een op de drie studenten stopt in het eerste jaar.
Een mbo-opleiding
Met havo kun je instromen op mbo niveau 4, vaak in een verkort traject. Praktischer van opzet en een goede route als je liever leert door te doen.
Doorstromen naar 5 vwo
Met een havodiploma kun je onder voorwaarden naar 5 vwo. Twee jaar extra, maar daarna staat de universiteit open.
Gaan werken
Werken en sparen kan altijd. Zonder vervolgopleiding loop je op termijn wel tegen grenzen aan in wat je kunt doen en verdienen.
Een tussenjaar nemen
Even geen opleiding, wel iets doen: reizen, werken, vrijwilligerswerk of een begeleid programma. Meestal om erachter te komen wat je daarna wil.
Waarom kiezen havisten voor een tussenjaar?
De belangrijkste reden is twijfel over de studiekeuze. Na vijf jaar havo weten veel jongeren wel wat ze niet willen, maar niet wat ze wel willen. Een open dag van drie uur lost dat zelden op.
Daarnaast speelt vermoeidheid. Een examenjaar vraagt veel, en direct doorstromen naar een opleiding waarvan je niet zeker bent, is dan geen goed startpunt.
En er is de praktische kant: veel havisten zijn zeventien als ze slagen. Zelfstandiger worden voordat je op kamers gaat scheelt in het eerste studiejaar meer dan mensen denken.
Reizen, werken of vrijwilligerswerk?
De drie meest gekozen invullingen, met wat ze je opleveren en wat ze kosten.
Reizen
Je ziet veel, je wordt zelfstandig en je leert plannen. Het kost geld en levert weinig op dat je op papier kunt laten zien. Prima keuze als je vooral toe bent aan lucht.
Werken
Je verdient in plaats van dat je betaalt en je bouwt werkervaring op. Je blijft wel in je vertrouwde omgeving, dus over jezelf leer je minder dan je hoopt.
Vrijwilligerswerk
Je doet iets dat ertoe doet en je leert een plek van binnenuit kennen. Het kost geld, maar je komt terug met een verhaal en met ervaring die telt. Meer bij vrijwilligerswerk in het buitenland.
Een volledig overzicht van alle mogelijkheden staat bij wat je tijdens een tussenjaar kunt doen.
Een tussenjaar en je studiekeuze
Dit is voor havisten meestal de kern. Je hoeft na je examen niet te weten wat je wil, maar je moet er wel achter zien te komen. Dat gaat zelden vanzelf en zelden achter je laptop.
Wat wel werkt: dingen doen die je nog niet kent, mensen spreken die het vak uitoefenen, en merken waar je energie van krijgt en waarvan niet. Een tussenjaar geeft daar ruimte voor. Sommige programma’s bouwen studiekeuzebegeleiding er zelfs in.
Een eerste stap kun je nu al zetten met de studiekeuzetest of de persoonlijkheidstest. Geen definitief antwoord, wel een richting.
De voor- en nadelen op een rij
Voordelen: je maakt een bewustere studiekeuze, je wordt zelfstandiger en je begint gemotiveerder aan je opleiding. Havisten die een jaar hebben overgeslagen, haken in het eerste studiejaar minder vaak af.
Nadelen: je studeert een jaar later af, je krijgt in dat jaar geen studiefinanciering, en het kost geld. Zonder plan wordt het bovendien snel een jaar dat je achteraf lastig kunt uitleggen. De volledige afweging staat bij de voor- en nadelen van een tussenjaar.
Praktisch: DUO, aanmelden en inschrijven
Ontvang je al studiefinanciering of een studentenreisproduct en ga je niet studeren, zet die dan stop bij DUO. Doe je dat niet, dan moet je terugbetalen.
Denk ook aan de aanmelddeadlines voor het jaar erna. Voor de meeste hbo-opleidingen geldt 1 mei, voor opleidingen met een numerus fixus 15 januari. Controleer de actuele data altijd bij Studielink en bij de opleiding zelf, want ze kunnen per opleiding verschillen.
Ga je naar het buitenland, kijk dan ook naar visa, verzekering en vaccinaties. Dat staat op een rij bij een tussenjaar in het buitenland.
Wanneer past een begeleid programma?
Als je zeventien bent en dit je eerste reis zonder ouders wordt, als je thuis nog moet uitleggen dat het veilig is, of als je het jaar juist wil gebruiken om een keuze te maken, dan is een begeleid programma logischer dan zelf op pad.
Je levert vrijheid in en krijgt structuur, begeleiding en een programma terug. Wat dat precies inhoudt lees je bij een begeleid tussenjaar.
Wat Suri Impact kan betekenen na je havo
Het Suri Impact Breekjaar is een begeleid tussenjaar van vier weken in Suriname voor jongeren van 17 tot en met 22 jaar. Je woont in Paramaribo, doet vrijwilligerswerk dat aansluit bij je interesses, krijgt persoonlijke coaching en gaat het binnenland in.
Vier weken past naast een studiestart, dus je hoeft er geen heel jaar voor uit te trekken. Nederlands is de voertaal, wat de drempel voor een eerste reis zonder ouders lager maakt. Vlucht, verblijf, begeleiding en excursies zijn geregeld.
Hoe zo’n maand er echt uitziet lees je in de reisverslagen van onze groepen. Voor ouders staat alles op een rij bij informatie voor ouders.
Veelgestelde vragen over een tussenjaar na de havo
Is een tussenjaar na de havo een verloren jaar?
Niet als je het invult. Havisten die een tussenjaar nemen, kiezen vaker een opleiding die past en haken in het eerste studiejaar minder snel af. Zonder plan wordt het wel een jaar dat je achteraf lastig kunt uitleggen.
Kan ik op mijn zeventiende al een tussenjaar in het buitenland doen?
Bij begeleide programma s kan dat vaak. Bij zelfstandig reizen of losse vrijwilligersprojecten geldt meestal 18 jaar. Ben je jonger dan 18, dan heb je in Nederland een startkwalificatie nodig, en die heb je met je havodiploma. Lees welke regels er gelden bij een tussenjaar.
Verlies ik mijn recht op studiefinanciering?
Nee, je recht blijft bestaan. Je ontvangt in dat jaar alleen geen studiefinanciering. Ontvang je al studiefinanciering of een studentenreisproduct, zet die dan stop bij DUO voordat je begint.
Moet ik me alvast aanmelden voor een opleiding?
Dat hoeft niet, maar houd de deadlines in de gaten. Voor de meeste hbo-opleidingen is dat 1 mei en voor opleidingen met een numerus fixus 15 januari. Controleer de actuele data bij Studielink.
Hoe lang moet een tussenjaar na de havo duren?
Zo lang als nodig. Een volledig jaar hoeft niet. Programma s van vier tot acht weken passen naast een bijbaan of vlak voor een studiestart en leveren vaak al genoeg op om richting te kiezen.
Nog geen idee wat je na de havo wil?
Dat is precies waar een tussenjaar voor bedoeld is. Vertel wat je twijfels zijn, dan denken we mee. Ook als Suriname uiteindelijk niet je keuze wordt.
Of doe eerst de studiekeuzetest. Contact opnemen mag ook.