Een tussenjaar is een periode waarin je tijdelijk stopt met school of studie om iets anders te doen. Meestal na de middelbare school of tussen twee studies in. Wat je in die tijd doet ligt helemaal open: werken, reizen, vrijwilligerswerk, een taal leren, stage lopen in het buitenland of een begeleid programma volgen.
Hoe lang duurt een tussenjaar?
De naam suggereert twaalf maanden, maar in de praktijk loopt het uiteen van een paar weken tot een volledig schooljaar. Korte programma s van vier tot acht weken zijn populair, omdat je die naast een bijbaan of een studiestart kunt plannen.
De lengte zegt weinig over de waarde. Vier intensieve weken in een onbekende omgeving leveren vaak meer op dan tien maanden thuis met een bijbaan waar je niets nieuws leert.
Wanneer neem je een tussenjaar?
Het meest voor de hand liggende moment is direct na je eindexamen, als je diploma binnen is en de inschrijving voor een vervolgopleiding nog moet. Wat er specifiek na de havo mogelijk is, lees je bij een tussenjaar na de havo. Dat is ook de periode waarin de vraag het hardst opkomt, zeker vlak na de examens.
Maar het kan ook later. Tussen twee studies in, na een opleiding die toch niet paste, of na je propedeuse als je merkt dat je twijfelt. Er is geen moment waarop het te laat is. Of je op dat moment ook mag stoppen met onderwijs hangt af van je leeftijd en je diploma. Dat staat uitgelegd bij kun je zomaar een tussenjaar nemen.
Tussenjaar, gap year of breekjaar: is er verschil?
Nauwelijks. Gap year is de internationale term, tussenjaar de Nederlandse. Breekjaar wordt vaak gebruikt voor een kortere periode, bijvoorbeeld een programma van een paar weken in plaats van een heel jaar. Inhoudelijk gaat het om hetzelfde: even uit het vaste ritme stappen om iets anders te doen.
Waarom kiezen jongeren voor een tussenjaar?
De meest genoemde reden is twijfel over de studiekeuze. Ongeveer een op de drie studenten stopt binnen het eerste jaar met de gekozen opleiding, vaak omdat de keuze te snel is gemaakt. Een tussenjaar geeft ruimte om dat wel goed uit te zoeken.
Daarnaast: uitgeput zijn na een examenjaar, zelfstandiger willen worden, de wereld willen zien, of ervaring willen opdoen die op school niet aan bod komt.
Eerlijk is eerlijk, soms is het ook uitstel. Als je geen idee hebt wat je met het jaar wil en er geen plan onder ligt, wordt het meestal geen goed jaar. Dat is precies waar de voor- en nadelen van een tussenjaar over gaan.
Is een tussenjaar een verloren jaar?
Nee, mits je het invult. Werkgevers en opleidingen waarderen zelfstandigheid, initiatief en internationale ervaring. Wie een taal heeft geleerd, vrijwilligerswerk heeft gedaan of een project heeft begeleid, heeft iets te vertellen.
Wat wel telt: je bouwt in dat jaar geen studiefinanciering op en je studeert een jaar later af. Voor wie een strak carriereplan heeft, weegt dat mee.
Waar begin je?
Begin bij de vraag wat je met het jaar wil bereiken, niet bij de bestemming. Weet je dat, dan volgt de invulling vanzelf.
Een overzicht van de mogelijkheden staat bij wat je tijdens een tussenjaar kunt doen. Wil je naar het buitenland, lees dan waar je op moet letten bij een tussenjaar in het buitenland. Heb je liever structuur en begeleiding, dan is een begeleid tussenjaar het bekijken waard.
Veelgestelde vragen over een tussenjaar
Wat is een tussenjaar precies?
Een periode waarin je tijdelijk stopt met school of studie om iets anders te doen, meestal na de middelbare school of tussen twee studies. De invulling ligt open: werken, reizen, vrijwilligerswerk, een taal leren of een begeleid programma.
Hoe lang duurt een tussenjaar?
Van een paar weken tot een volledig schooljaar. Korte programma s van vier tot acht weken komen veel voor omdat je die naast een bijbaan of studiestart kunt plannen.
Is een tussenjaar hetzelfde als een gap year?
Ja. Gap year is de internationale term, tussenjaar de Nederlandse. Breekjaar wordt vaak gebruikt voor een kortere periode.
Krijg ik studiefinanciering tijdens een tussenjaar?
Nee. Studeer je niet, dan heb je geen recht op studiefinanciering of een studentenreisproduct. Ontvang je die al, zet ze dan stop bij DUO voordat je begint, anders moet je terugbetalen.
Zelf een tussenjaar overwegen?
Het Suri Impact Breekjaar is een begeleid tussenjaar van vier weken in Suriname voor jongeren van 17 tot en met 22 jaar. Geen verplichting om je nu al ergens aan te binden, wel een goede manier om te zien hoe zo n programma eruitziet. Vragen stellen mag altijd.
