Een tussenjaar is een periode waarin je tijdelijk stopt met school of studie om iets anders te doen. Meestal na de middelbare school of tussen twee studies in. Wat je in die tijd doet ligt helemaal open: werken, reizen, vrijwilligerswerk, een taal leren, stage lopen in het buitenland of een begeleid programma volgen.
Hoe lang duurt een tussenjaar?
De naam suggereert twaalf maanden, maar in de praktijk loopt het uiteen van een paar weken tot een volledig schooljaar. Er zijn ook korte programma’s van vier tot acht weken. Afhankelijk van de planning kun je die combineren met een bijbaan of een studiestart.
De lengte zegt weinig over de waarde. Wat je uit een tussenjaar haalt, hangt af van de invulling en jouw doelen. Ook een kort programma kan ruimte bieden voor nieuwe ervaringen.
Wanneer neem je een tussenjaar?
Het meest voor de hand liggende moment is direct na je eindexamen, als je diploma binnen is en de inschrijving voor een vervolgopleiding nog moet. Wat er specifiek na de havo mogelijk is, lees je bij een tussenjaar na de havo. Dat is ook de periode waarin de vraag het hardst opkomt, zeker vlak na de examens.
Maar het kan ook later. Tussen twee studies in, na een opleiding die toch niet paste, of na je propedeuse als je merkt dat je twijfelt. Er is geen moment waarop het te laat is. Of je op dat moment ook mag stoppen met onderwijs hangt af van je leeftijd en je diploma. Dat staat uitgelegd bij kun je zomaar een tussenjaar nemen.
Tussenjaar, gap year of breekjaar: is er verschil?
Nauwelijks. Gap year is de internationale term, tussenjaar de Nederlandse. Breekjaar wordt vaak gebruikt voor een kortere periode, bijvoorbeeld een programma van een paar weken in plaats van een heel jaar. Inhoudelijk gaat het om hetzelfde: even uit het vaste ritme stappen om iets anders te doen.
Waarom kiezen jongeren voor een tussenjaar?
Een reden is twijfel over de studiekeuze. Sommige studenten ontdekken na hun start dat een opleiding niet bij hen past. Een tussenjaar kan extra ruimte geven om een keuze te onderzoeken.
Daarnaast: uitgeput zijn na een examenjaar, zelfstandiger willen worden, de wereld willen zien, of ervaring willen opdoen die op school niet aan bod komt.
Een tussenjaar kan ruimte geven voor rust, oriëntatie en andere ervaringen. Bespreek wat je nodig hebt en maak een plan dat past bij je situatie. Dat is precies waar de voor- en nadelen van een tussenjaar over gaan.
Is een tussenjaar een verloren jaar?
Een tussenjaar kan verschillende doelen dienen. Je kunt bijvoorbeeld een taal leren, werken, vrijwilligerswerk doen of aan een project meewerken. Wat dit oplevert, hangt af van de invulling en jouw doelen.
Wat wel telt: de invloed op je studietempo en studiefinanciering hangt af van de duur, je inschrijving en je persoonlijke situatie. Controleer vooraf bij DUO wat voor jou geldt. Voor wie een strak carrièreplan heeft, weegt dat mee.
Waar begin je?
Begin bij de vraag wat je met het jaar wil bereiken, niet bij de bestemming. Je doelen helpen je om activiteiten, tijd en budget tegen elkaar af te wegen.
Een overzicht van de mogelijkheden staat bij wat je tijdens een tussenjaar kunt doen. Wil je naar het buitenland, lees dan waar je op moet letten bij een tussenjaar in het buitenland. Heb je liever structuur en begeleiding, dan is een begeleid tussenjaar het bekijken waard.
Veelgestelde vragen over een tussenjaar
Wat is een tussenjaar precies?
Een periode waarin je tijdelijk stopt met school of studie om iets anders te doen, meestal na de middelbare school of tussen twee studies. De invulling ligt open: werken, reizen, vrijwilligerswerk, een taal leren of een begeleid programma.
Hoe lang duurt een tussenjaar?
Van een paar weken tot een volledig schooljaar. Korte programma’s van vier tot acht weken kunnen, afhankelijk van de planning, gecombineerd worden met een bijbaan of studiestart.
Is een tussenjaar hetzelfde als een gap year?
Ja. Gap year is de internationale term, tussenjaar de Nederlandse. Breekjaar wordt vaak gebruikt voor een kortere periode.
Krijg ik studiefinanciering tijdens een tussenjaar?
Nee. Studeer je niet, dan heb je geen recht op studiefinanciering of een studentenreisproduct. Ontvang je die al, zet ze dan stop bij DUO voordat je begint, anders moet je terugbetalen.
Zelf een tussenjaar overwegen?
Het Suri Impact Breekjaar is een begeleid tussenjaar van zes weken in Suriname voor jongeren van 17 tot en met 22 jaar. Geen verplichting om je nu al ergens aan te binden, wel een goede manier om te zien hoe zo’n programma eruitziet. Vragen stellen mag altijd.








